Femmes de Polynésie Retrouvez nous sur
Site de Femmes de Polynésie Hommes de Polynésie

Je passe
d'un site à l'autre

Portrait

Poe, pêcheuse et gérante d'une pension à Maupiti.

Poe a Colomes,  te vahine tāi’a e te ti’a’au o te fare manuhiri i Maupiti

Publié le 31 mai 2017
voir l'article en français

E vahine o Poe e ‘ōpere nei i tōna mata‘ata’ata. ‘Ia ‘ata ana’e ‘ōia, e ‘itehia te ‘oa’oa ‘e te orara’a ‘oa’oa e orahia ra e ana. ‘Ua hina’aro o Poe e ‘ite e tāne anei tā’u ‘aore rā e tamari’i anei… Nōna, e parau mo’a te parau nō te fēti’i. Haere a’e ra e ti’i i tāna nā tamahine, e 5 ‘e e 7 matahiti, nō te tu’u i mua i tō’u mata. O Heremiti te i’oa o te teina « te here o te miti. » ‘Ata’ata fa’ahou a’e ra ‘ōia. Te here o te miti, tei roto ia iāna.

‘Ua fānauhia o Poe i Porapora, i muri iho, haere mai nei e fa’aea i Maupiti, « nō te mea e mea marū ‘e e mea maita’i a’e te orara’a i ‘ōnei ». Aita rā i pāpū ra e fa’aea noa anei i Maupiti, tē pa’ari nei tāna nā tamahine ‘e aita ‘ōia e mana’o ra e ‘āfa’i ia rāua i te atea i te ha’api’ira’a.  E ‘ere i te mea ‘ōhie i te fa’aru’e i te miti roto o tōna ‘āi’a, e mea au a’e rā e reva…E nehenehe tāna e fa’ati’a iā rāua i te mau ‘ā’amu tautai ato’a noa atu ā e ‘ua ha’api’i a’e na iā rāua i te here i te roto nīnamu o Maupiti. ‘Ua ha’api’i a’e na ‘ōia iā rāua e nāhea e pana i te pāhua ‘e nāhea e hī, mai tā tōna iho metua vahine i ha’api’i iāna.

Nōna, pau roa te mau vahine e vahine tautai an’e, e ‘ere ‘ōna i te mea ta’a’ē roa atu ia rātou. ‘Ua ha’api’i ‘ōia mai tōna na’ina’ira’a.

« ‘Ua itoito te mau vahine, tau hora ‘ia haere rātou e tautai. »

Parau mau e « tautai ‘ōhie » : te pāhua, te vana, te hī ‘ā’ira ‘e te pātia i’a. E mea pinepine ato’a i te haere e tāna tāne e tautai na tua. E hopu na raro i te moana nō te pūpuhi i te i’a rārahi. I te hō’ē mahana ‘ua topa ‘ōia i rōpū i te nana ‘ā’ahi : 

« O te te mea nehenehe roa a’e o tā to’u mata i māta’ita’i, e ‘ita e ta’a ia ‘oe. »

‘Ua fa’ati’a mai iā’u e mea nāhea tāna i’a e noa’a, e tā’iri’iri ‘ōia i ni’a i te feo nō te fa’ahaere mai te i’a i rāpae i te ‘āpo’o. E rave marū noa rā, e hi’o maita’i, mai te peu ē e puhi, e mea pāpū e hōhoni ami ‘ōia. ‘Ata a’e ra iā’u i ani atu ē ‘ua hōhonihia anei ‘ōia…

«  ‘Aita, ‘ahani e ‘aita, ‘aita ia tō’u e manimani fa’ahou ! »

Te moana, o tōna ia orara’a.

« I te roara’a o te orara’a. ‘Aita vau i ‘ite e nāhea i te ora mai ia ‘outou ra i te huru i roto i te ‘oire. E nehenehe ‘oe e ora mai te peu e miti…mai te peu e fenua. »

‘Aita o Poe e ta’a nei e aha te tā’amura’a e vai nei i roto i te pape ‘e te vahine. O te pape mā’ohi anei ? O te pape miti anei ? Parau mau, i te tōra’a ‘ōia nō te pitira’a o te taime, ‘ua hina’aro noa ‘ōia e hopu i te miti. Nō reira mai te i’oa o tāna tamahine. Nō te mea tei roto noa ‘ōia i te miti ‘ia au i te hi’ora’a o tōna metua vahine ho’ovai, ‘ua parau iho ra iāna e topa i te tamahine ra i te i’oa ra o « Heremiti ». Terā paha tōna tā’amura’a ‘e te pape, te tā’amura’a iāna te vahine i te pape…Te tā’ato’ara’ o tōna here i te miti, te tā’ato’ara’a o tāna e tu’u nei i ni’a i teie miti o tāna i here.

Céline Hervé Bazin
Rédactrice web

Jean-Claude Teriierooiterai

Traducteur

©Photos :  Femmes de Polynésie

Directeur des Publications : Yvon Bardes

À découvrir également :

Partagez Maintenant !

Newsletter

Abonnez-vous à notre newsletter mensuelle pour recevoir les parcours et histoires de Polynésiennes inspirantes.

* En cliquant sur VALIDER, nous attestons que l'adresse mail ne sera utilisée que pour diffuser notre newsletter et que vous pourrez à tout moment annuler votre abonnement.